Domosdoshmëria e respektimit të Kodit të gazetarëve dhe shkeljet më të shpeshta të standardeve etike në përmbajtjet mediatike, në periudhat para zgjedhjeve, ishin në fokus të dy debateve që Instituti Maqedonas për Media dhe Këshilli për etikë në mediat i organizuan së bashku më 14 dhe 15 tetor në Manastir dhe në Shkup.
Gazetarë, redaktorë dhe ekspertë mediatikë diskutuan për aspektet kyçe të raportimit profesional në kontekst të zgjedhjeve, ndërsa përfaqësuesit e Këshillit për etikë, Biljana Georgievska, Mirçe Adamçevski dhe Tamara Çausidis prezantuan vendime të Komisionit për Ankesa pranë SEMM, si shembuj të shkeljeve më të shpeshta të Kodit në periudhën para zgjedhjeve.
Etika dhe respektimi i standardeve profesionale në punën e gazetarëve janë të rëndësishme gjithmonë, në çdo lajm, raport apo storie hulumtuese. Por, raportimi i mediave në periudhat para zgjedhjeve ka një peshë të veçantë, sepse mund të ndikojë drejtpërdrejt në vendimet e qytetarëve dhe rezultatin zgjedhor.
Publikimi i informacioneve të pamjaftueshme të verifikuara ose të pasakta, senzacionalizmi, përzierja e fakteve me mendimin personal, përhapja e gjuhës së urrejtjes dhe mosrespektimi i detyrimit për publikimin e korrigjimit ose demantit – u theksuan si shkeljet më të shpeshta të rregullave të gazetarisë së përgjegjshme, jo vetëm gjatë zgjedhjeve, por edhe në punën e përditshme të mediave.
Si një problem serioz për informim objektiv, siç theksoi Tamara Çausidis, anëtare e Komisionit për Ankesa pranë SEMM; është fakti që një pjesë e madhe e mediave sot jetojnë nga paratë politike:
„Reklamimi i paguar dhe raportet e detyrueshme zgjedhore i mbushin blloqet informative në atë masë sa pothuajse nuk ka hapësirë për tema “të zakonshme”. Edhe kur ato ekzistojnë, shpesh janë të ngjyrosura nga logjika e fushatës. Kështu gazetaria jeton në një përplasje të vazhdueshme mes idealit profesional dhe realitetit ekonomik dhe vështirë e ruan distancën profesionale – jo sepse nuk di si, por sepse gjithnjë e më pak ka hapësirë për të.“
Tifozeria, transmetimi mekanik i komunikatave partiake dhe të tjera, si dhe riformësimi i fakteve, përkatësisht manipulimi, sipas Çausidis janë shkeljet më të shpeshta të etikës profesionale në kohë zgjedhjesh.
„Kur bëhet fjalë për tifozeri – problemi nuk është vetëm në propagandë, por në faktin se është humbur turpi nga ajo. Më nuk simulohet neutraliteti. Materialet partiake publikohen si lajme, zëdhënësit paraqiten si gazetarë, ndërsa afërsia me politikanët është një sekret publik“
Përmes diskutimeve dinamike u ndanë mendime për forcimin e mëtejshëm të vetërregullimit mediatik, domosdoshmërinë e harmonizimit të legjislacionit vendor me atë evropian dhe edukimin e vazhdueshëm me qëllim që të nxitet gazetaria e përgjegjshme dhe të rritet besimi në media.
Debatet u organizuan në kuadër të projektit rajonal „Mediat tona“, me mbështetje financiare nga Bashkimi Evropian.